Asgari ücret, memur ve emekli maaşları rakamlara yansıdı! Ekonomist Kozanoğlu büyümeyi değerlendirdi
![Asgari ücret, memur ve emekli maaşları rakamlara yansıdı! Ekonomist Kozanoğlu büyümeyi değerlendirdi Asgari ücret, memur ve emekli maaşları rakamlara yansıdı! Ekonomist Kozanoğlu büyümeyi değerlendirdi](https://i.tgrthaber.com/images/haberler/24-05/31/asgari-ucret-memur-emekli-maaslari-rakamlara-yansidi-ekonomist-kozanoglu-buyumeyi-degerlendirdi-17171548394708.jpg)
Türkiye ekonomisinin 2024 yılının ilk çeyreğine ilişkin büyüme rakamları açıklandı. Yılın ilk çeyreğinde büyüme yüzde 5,7 olarak beklentilerin sınırlı da olsa üzerinde gerçekleşti. Rakamlarla ilgili değerlendirmelerde bulunan Ekonomist Prof. Dr. Hayri Kozanoğlu büyüme verisinde asgari ücret, memur, emekli maaşları etkisini anlattı.
Türkiye ekonomisi yılın ilk çeyreğinde tüketimin etkisiyle yüzde 5,7 büyüme kaydetti. 2024 yılı ilk çeyrek büyüme rakamlarının açıklanmasının ardından Ekonomist Prof. Dr. Hayri Kozanoğlu da rakamlara ilişkin kritik değerlendirmede bulundu.
BÜYÜME TÜKETİMLE GERÇEKLEŞTİ
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2024 yılı ilk çeyreğine ilişkin büyüme verisini açıkladı. Buna göre, Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) 2024 yılı birinci çeyrek ilk tahmini; zincirlenmiş hacim endeksi olarak, bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 5,7 arttı. GSYH'yi oluşturan faaliyetler incelendiğinde; 2024 yılı birinci çeyreğinde bir önceki yıla göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak; inşaat sektörü toplam katma değeri yüzde 11,1, bilgi ve iletişim faaliyetleri yüzde 5,5, mesleki, idari ve destek hizmet faaliyetleri yüzde 5, sanayi yüzde 4,9, tarım yüzde 4,6, hizmetler yüzde 4,3, kamu yönetimi, eğitim, insan sağlığı ve sosyal hizmet faaliyetleri yüzde 3,3, diğer hizmet faaliyetleri yüzde 2,8, gayrimenkul faaliyetleri yüzde 2,5 ve finans ve sigorta faaliyetleri yüzde 2 arttı. Rakamların açıklanmasının ardından Altınbaş Üniversitesi İşletme Fakültesi Öğretim Üyesi, Ekonomist Prof. Dr. Hayri Kozanoğlu konuyla ilgili detaylı değerlendirmelerde bulundu ve gelecek dönemle ilgili beklentilerini aktardı.
“ENFLASYON BEKLENTİLERİ KIRILAMADI”
Öncelikle enflasyon beklentilerinin kırılmamasının tüketim talebinin öne çekilmesinden kaynaklandığını söyleyen Prof. Dr. Hayri Kozanoğlu “Yüzde 5,7'lik ilk çeyrek büyüme, Türkiye'nin potansiyel 3,5-4 büyüme temposunun üzerinde büyük ölçüde enflasyon beklentilerinin kırılamaması, tüketim talebinin hem bireyler hem de firmalarca öne çekilmesinden kaynaklanıyor.” dedi.
KREDİ FAİZ ORANLARI BORÇLANARAK HARCAMAYI TEŞVİK EDİYORDU
Parasal sıkılaşma sürmesine karşın yılın ilk çeyreğinde uygulanan faiz oranları hala beklenen enflasyonun üzerinde olduğunu dikkat çeken Kozanoğlu, “Dolayısıyla borçlanarak harcamayı teşvik ediyordu. Kredi kartı aylık faiz oranları yüzde 3,66, 2023 sonunda ihtiyaç kredisi faiz oranları yüzde 62, ticari kredi faiz oranları yüzde 52 düzeyindeydi. Yılın ilk üç ayında bireysel kredi kartı borçları yüzde 19,2 artarak 1377 milyar liraya, tüketici kredileri borç bakiyesi ise 7,4 artışla 1624 milyar liraya yükseldi.” diye konuştu.
MEMUR, EMEKLİ VE ASGARİ ÜCRET BÜYÜMEYE YANSIDI
Yılın ilk çeyreğinde iş gücünün payı ücret zamlarıyla arttığını belirten Kozanoğlu, “Yıl başında asgari ücrete yapılan yüzde 49 zam ve emekliler ile kamu çalışanlarının ücretlerinin enflasyona paralel artışı işgücü ödemelerinin katma değer içindeki payını yüzde 42'ye yükseltti. Genel olarak yılın ilk çeyreğinde iş gücünün payı ücret zamlarıyla artıyor, yıl sonuna doğru her çeyrek kademeli geriliyor. Bu da yıl başında ücretlilerin satın alma gücünün daha yüksek olmasını sağlıyor, talebe olumlu yansıyor. Hem yüksek enflasyon beklentisi hem de 2024'te asgari ücrete tek tam yapılacağı açıklaması talebin çekilmesini getiriyor.” dedi.
Salgın döneminde tüketimin kısıldığını ifade eden Kozanoğlu, “Covid salgını döneminde tüm dünyada çevrim içi çalışabilen profesyonel meslek sahipleri ücretlerini olabilirken, kısıtlamalar nedeniyle tüketimlerini kıstılar. Bu da tasarruflarının artışına, tüketimlerinin bastırılmasına neden oldu. Yaşam normalleşince turizm, dışarıda yeme-içme, kültür sanat benzeri faaliyetlere talep sıçradı.” dedi.
“GELİR VE SERVET DAĞILIMI BOZUKLUĞU VAR”
“Türkiye'de çok ciddi bir gelir ve servet dağılımı bozukluğu var” diyerek servet algısının altını çizen Kozanoğlu, “Düşük faiz döneminde karlar sıçradı, emlak fiyatları arttı, borsa yükseldi. Bu dönem varlıklı sınıflara yönelik gelir transferi, ‘servet etkisi’ oluşturdu. Yani yakın dönemde daha da zenginleşen kesimler tüketimden kaçınmıyor, yüksek enflasyon harcama eğilimlerini azaltmıyor. Bu olguyu 2024'ün ilk dört ayında ithalat yüzde 9 gerilerken, tüketim malları talebinin yüzde 23,5 artışında da gözlemliyoruz.” ifadelerini kullandı.
“ÖNÜMÜZDEKİ ÇEYREKLERDE BÜYÜME HIZI YAVAŞLAYABİLİR”
Prof. Dr. Kozanoğlu, büyüme rakamlarının “Reel GSYH'nin hesaplandığı deflatör, üretici ve tüketici fiyatları göz önüne alınarak belirleniyor. Açıklanan enflasyon verilerinin de gerçekten düşük olması halinde, büyüme hızı yüksek çıkıyor” diyerek sözlerini şöyle sonlandırdı:
“Para politikaları sıkı tutulurken, yüksek bütçe açıklarının sürmesi haliyle mal ve hizmet talebini yüksek tutuyor, büyüme hızını yukarı çekiyor. Önümüzdeki çeyreklerde büyüme hızının yavaşlamasını, yüksek faizler ve kredi büyümesini sınırlayan makro ihtiyati önlemlerle ekonomik büyüme hızının düşmesini bekleriz. Hatta 2024'un son çeyreğinde ekonominin durma noktasına gelebileceğini düşünüyorum.”