Milyonlarca özel sektör ve kamu çalışanını ilgilendiriyor! Kıdem tazminatında ‘sağlık raporu’ detayı
![Milyonlarca özel sektör ve kamu çalışanını ilgilendiriyor! Kıdem tazminatında ‘sağlık raporu’ detayı Milyonlarca özel sektör ve kamu çalışanını ilgilendiriyor! Kıdem tazminatında ‘sağlık raporu’ detayı](https://i.tgrthaber.com/images/haberler/22-04/11/para.jpg)
Milyonlarca çalışanın gün saydığı emeklilik için başlangıçta alınan kıdem tazminatı, özel sektör çalışanlarının sadece son çalıştığı iş yerinden, kamu çalışanları için ise kamuda çalıştıkları süre üzerinden hesaplanıyor. Aynı zamanda askerlik süresi için de ödenen kıdem tazminatına, özel sektörden emekli olan, kamu çalışanı olduğu halde emeklilik dışındaki bir sebeple işinden ayrılanın askerlik süresi eklenemiyor.
Emeklilik gün ve primini dolduranların yanı sıra meslek hastalığına yakalanan kişiler de sağlık raporu ile bunu ispatlayarak kıdem tazminatı ile işten ayrılabilir. Yaş dışındaki sigortalılık süresi, prim ödeme gün sayısını tamamlayıp kendi isteğiyle işten ayrılanlar da kıdemini alabilir. İş sözleşmesi feshedilen çalışana brüt son ücret üzerinden ödeme yapılırken ücret dışındaki yan ödemeler de buna dâhil edilir. İkinci işyerinde çalışırken emekli aylığını almaktan vazgeçen ayrılırken kıdemi ödenir.
TEMMUZ ZAMMIYLA KIDEM TAZMİNATI DA ARATACAK
Sabah’ın haberine göre, bu yıl için kıdem tazminatı tavanı 10 bin 848 lira olarak belirlendi. Ocak ayı ile birlikte alınacak en yüksek kıdem tazminatı 108 bin 486 lira oldu. Bu miktarı Hazine ve Maliye Bakanlığı her yıl memur maaş katsayılarına göre belirliyor. Bu tutar 30 Haziran'a kadar geçerli olacak. Çalışanın maaşı bu tutarın üzerinde de tazminat hesabında olsa belirlenen tavan miktar uygulanıyor.
MALULLÜK VE EVLİLİK DURUMLARINDA DA KIDEM TAZMİNATI ALINIR
Her iki nedenle işten ayrılma halinde, ücret artışında uyuşmazlık nedeniyle istifa durumunda tazminat hakkı doğmaz. Evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde sözleşmesini fesheden kadın çalışan ise kıdemini alabilir. Malullük aylığı almak için işten ayrılan ise kıdemini alabilir. Yaş dışındaki sigortalılık süresi, prim ödeme gün sayısını tamamlayan kendi isteğiyle ayrıldığında tazminat hakkı doğuyor.
TAZMİNATTAN SORNA BAŞKA İŞ YERİNDE ÇALIŞILABİLİR
Yaş dışındaki emeklilik şartları olan 15 yıl sigortalılık ve 3600 prim günüyle kıdem tazminatına hak kazananlar aynı ya da başka işyerinde yeniden çalışabilir. Yargıtay'ın tazminatını alarak işten ayrılarak çalışmaya devam etmelerinin yasaklanamayacağı yönünde kararları bulunuyor.
AYNI İŞ YERİNDE ÇALIŞMAK İÇİN İŞ AKDİ FESHEDİLMELİ
Kıdem tazminatı sıfırlandıktan sonra aynı işyerinde çalışmaya devamda yasal olarak bir engel bulunmuyor. Ancak kıdem tazminatı ödenebilmesi için işten çıkış ardından yeniden giriş işleminin yapılması gerekiyor. Çıkış işlemi gerçekleştirilmeden yapılan ödeme ücret olarak kabul edilir. Bu durumda da gelir vergisi kesintisine gidilir. Kıdem tazminatını alıp aynı işyerinde çalışmaya devam edenlerin yeniden tazminata hak kazanabilmesi için haklı bir nedenle iş akdinin feshi, işverenin işten çıkarması ya da emekli olunması gerekiyor. Kendi isteğiyle ayrılan kıdem tazminatı talep edemez.
SAĞLIK RAPORUYLA KIDEM TAZMİNATI
İşyeri ve iş ortamı sağlığınızın bozulmasına neden oluyorsa işverenle konuşarak kıdem tazminatı alarak işten ayrılabilirsiniz. İşverenin kabul etmemesi durumunda sağlık nedeniyle işe devam edemeyeceğinize yönelik sağlık raporu alıp bunu da işverene sunarak tazminatınızı alabilirsiniz. Çalışanın sağlığının o işyerinde çalışmaya elverişli olmadığına dair iddiasının sağlık raporu ile kanıtlaması zorunluluğu bulunuyor.
ÖZEL SEKTÖR ÇALIŞANLARINA ASKERLİK DETAYI
Kamu kurum, kuruluşlarında çalışırken borçlanılan askerlik dönemi emeklilik halinde kıdem süresine ilave edilir. Özel sektörden emekli olanlara ise askerlik süresi için kıdem tazminatı ödenmiyor. Aynı kıdem süresi için bir defadan fazla kıdem tazminatı ve ikramiye ödenmiyor.
KIDEM TAZMİNATI İÇİN EMEKLİLİK ZORUNLU MU?
Çalışan emeklilik için gerekli prim gün sayısını doldurduğunda yaşı beklemeden de kıdem tazminatı alabilir. Buna göre 15 yıl çalışan ve 3 bin 600 prim gün sayısını dolduranlar kıdem tazminatı talep edebilir. Bunun için de ilk sigortalı olunan tarihin 8 Eylül 1999'dan önce olması gerekiyor. Emeklilik dışında, işverenin çalışanı işten çıkarması, askerlik durumu, kadınlarda evlilik halinde kıdem tazminatı ödenir.
İŞVEREN TAVANIN ÜSTÜNDE ÖDEYEBİLİR
İşverenin istemesi durumunda kıdem tazminatı tavan miktarı üzerinde ödeme yapmasında bir engel bulunmuyor. Kıdem tazminatının tavana kadar olan kısmı için sadece damga vergisi kesintisi yapılıyor. İşverenler tavan tutarın üzerindeki kısım için kıdem tazminatı ödemeye zorlanamaz.
VERGİYE TABİ TUTULMUYOR
Normal koşullarda kıdem tazminatı damga vergisi haricinde bir vergiye tabi tutulmuyor. Çalışan tavan miktar üzerinden aldığında yalnızca damga vergisi (binde 8) ödeniyor. Ancak tavan miktar üzerinde bir ödeme yapıldığında aşan kısım kıdem tazminatı niteliği taşımadığı için gelir vergisi ödeniyor. Gelir vergisi kıdem tazminatının tamamı değil yalnızca aşan kısım için söz konusu oluyor.