Dünyanın dev çip üreticileri ASML ve NXP'nin gizli teknik belgeleri çalındı. Belgeleri Rusya'ya sızdıran kişinin, Alman ve Hollanda şirketlerinde görev yapmış Rus mühendis German A. olduğu ortaya çıktı.
Hollanda istihbaratının hazırladığı rapor, teknoloji dünyasını sarsan bir casusluk operasyonunu ortaya koydu. 43 yaşındaki Rus mühendis German A.'nın, ASML, NXP, GlobalFoundries ve TSMC gibi dev şirketlerden çip üretimiyle ilgili yüzlerce gizli belgeyi çaldığı belirlendi. Ele geçirilen belgeler, özellikle 28nm yarı iletken üretim teknolojisi üzerine kritik bilgiler içeriyor.
German A.'nın, yıllarca Avrupa'nın farklı ülkelerindeki yarı iletken şirketlerinde çalıştığı ve bu süreçte tam 105 ASML iç dokümanı ile 88 TSMC dosyasına eriştiği öğrenildi. Alman mühendislik devi GlobalFoundries ve Hollanda merkezli NXP gibi firmalar da operasyonun hedefleri arasında bulunuyor.
Belgelerin, Rusya’da bir çip fabrikası kurmaya yetmeyeceği ancak kritik süreçlere dair ciddi avantajlar sağlayabileceği ifade ediliyor. German A.'nın, bu operasyon karşılığında yaklaşık 40 bin avro kazandığı tahmin ediliyor. Belgeler, bulut servisleri, mesajlaşma uygulamaları ve USB bellekler yoluyla Rusya’ya iletilmiş.
Batılı ülkelerin yaptırımları nedeniyle çip üretimi konusunda sıkıntı yaşayan Rusya'nın bu casusluk faaliyetiyle yarı iletken sektöründe atılım yapmayı hedeflediği düşünülüyor. Her ne kadar çalınan teknoloji günümüzün en ileri seviye teknolojisi sayılmasa da askeri ve endüstriyel uygulamalar için hayati önem taşıyor.
Uzmanlar, German A.'nın tek başına böyle bir operasyonu yürütemeyeceğini, daha geniş bir casusluk ağının parçası olduğunu düşünüyor.
German A.'nın kariyer yolculuğu da dikkat çekici. 2008'de Belçika'daki Imec araştırma merkezinde staj yapan mühendis, daha sonra Almanya, Yunanistan ve Hollanda gibi ülkelerde çeşitli çip üretim şirketlerinde çalıştı. 2015 yılında Hollanda merkezli Mapper şirketinde çalışmaya başlayan German A., şirketin iflasının ardından ASML'ye transfer olmuştu.
2020 yılında ASML’de çalışırken yetkisiz erişim denemesi yaptığı tespit edilse de şirketin güvenlik sistemleri durumu fark edememiş. 2021 yılında ASML’den ayrılan mühendis, bir yıl sonra NXP şirketinde kısa süreliğine görev aldı ve kritik çip üretim ekipmanlarını satın alma girişiminde bulundu.
Olayın ortaya çıkmasında German A.’nın eski eşinin verdiği bilgiler önemli rol oynadı. Eski eşinin ifadelerine göre, mühendis 2023 yılı sonunda Rus araştırmacılarla temasa geçerek Rusya’da 28nm teknoloji kapasiteli bir tesis kurma planına dahil oldu.