ABD Başkanı Trump’ın beklenenden yüksek gümrük tarifeleri açıklaması, küresel talep endişelerini tetikledi. Petrol fiyatları yüzde 3'e yakın geriledi.
Petrol piyasası, ABD Başkanı Donald Trump’ın açıkladığı yeni ve beklenenden yüksek gümrük tarifelerinin şokunu yaşıyor. Küresel ticaret savaşlarının yeniden alevlenebileceği endişesi, ekonomik büyüme ve yakıt talebine dair karamsar beklentileri artırdı. Sonuç? Petrol fiyatları bir günde neredeyse yüzde 3 düştü.
Brent tipi ham petrolün varili, TSİ 06.31 itibarıyla 1,60 dolar düşerek 73,35 dolara geriledi. Gün içinde yüzde 3,2’lik kayıpla 5 Mart’tan bu yana en sert günlük düşüşü yaşadı. ABD menşeli West Texas Intermediate (WTI) petrolü ise 1,62 dolar düşüşle 70,09 dolara indi.
Yeni tarifelerin petrol, gaz ve rafine ürün ithalatını kapsamadığı Beyaz Saray tarafından açıklansa da, genel ticaret hacminde daralma beklentisi enerji piyasalarını huzursuz etti.
SEB Baş Emtia Analisti Bjarne Schieldrop, “Bu gelişmelerin ticaret, ekonomik büyüme ve dolayısıyla petrol talebi üzerinde olumsuz etkisi olacağı açık. Ancak etkilerin ne ölçüde olacağı zamanla ortaya çıkacak,” dedi.
UBS analistleri de çarşamba günü, 2025-2026 dönemi için petrol fiyatı tahminlerini varil başına 3 dolar düşürerek 72 dolara çekti. Gerekçe: zayıflayan temel dinamikler.
Piyasadaki olumsuz havayı güçlendiren bir diğer gelişme ise ABD Enerji Bilgi İdaresi’nin (EIA) verileri oldu. Verilere göre, geçen hafta ABD ham petrol stokları 6,2 milyon varil arttı. Beklenti ise 2,1 milyon varil düşüş yönündeydi.
Stoklardaki bu artış, Kanada’dan gelen ithalatın sürpriz bir şekilde yükselmesine bağlandı. Kanada’nın ABD’ye yaptığı ham petrol ihracatının da tarifelerden etkilenebileceği düşünülüyordu.
Aynı hafta benzin talebinde düşüş gözlenirken, rafineriler yaz sezonu öncesi beklenenden düşük seviyede çalıştı. Bu da yaz aylarında artması beklenen akaryakıt üretimi için kötü bir sinyal olarak yorumlandı.
ABD'nin ithal ürünlere yüksek gümrük tarifeleri koyması, küresel ticaret gerilimlerini artıracak gibi görünüyor.
Türkiye’de akaryakıt fiyatları büyük ölçüde döviz kuru ve Brent petrol fiyatlarına bağlıdır. Brent petrol fiyatları artarsa Türkiye’de de akaryakıt fiyatları artar. ABD’nin ticari hamleleri, küresel piyasalarda dolara olan talebi artırabilir. Eğer dolar güçlenirse ve TL karşısında değer kazanırsa, Türkiye’de akaryakıt fiyatları yükselir. Türkiye'de devlet, akaryakıt üzerindeki vergileri değiştirerek fiyat dalgalanmalarını dengeleyebilir. Ancak küresel petrol fiyatlarında ciddi bir yükseliş olursa, bu sistem de fiyat artışlarını tam olarak engelleyemez.
Eğer ABD yüksek gümrük tarifeleriyle küresel ticaret savaşlarını alevlendirirse, petrol fiyatları yükselme eğilimine girebilir. Bu da Türkiye’de akaryakıt fiyatlarının artmasına neden olabilir. Ancak nihai etki, döviz kuru, petrol arz-talep dengesi ve Türkiye’nin uyguladığı vergi politikalarına bağlı olacaktır.