Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Türkiye'nin nüfusunun yüzde 70'inin deprem bölgesinde yaşadığını söyledi. İstanbul'da 1,5 milyon riskli bina olduğunu ve bu nedenle kentsel dönüşüme ağırlık verdiklerini kaydeden Bakan Kurum, kira artışıyla ilgili de kiracıları sevindirecek açıklamalarda bulundu.
Çevre, Sehircilik ve Iklim Degisikligi Bakani Murat Kurum Kentsel Dönüsümde Yarisi Bizden kampanyasinin detaylarini anlatti. TRT Haber'de açiklamalarda bulanan Bakan Kurum, Yarisi Bizden' kampanyasinda konutlarin maliyetinin yarisini devletin karsilayacagini söyleyip, 10 bin 500 lira tasinma yardiminin yani sira 5 bin 250 TL de kira yardimi yapacaklarini dile getirdi. Kurum, kira artisiyla ilgili düzenlemede yüzde 25 sinirinin da korunacagini kaydetti.
Iste Bakan Kurum'un açiklamalarindan öne çikanlar:
"Bu bayrami hepimiz buruk giriyoruz. Çünkü 11 ilimizde 14 milyon vatandasimizi etkileyen, 50 bin 399 kardesimizi yitirdigimiz maalesef Kahramanmaras Pazarcik merkezli deprem sebebiyle tüm Türkiye bu bayrama buruk girdi. Bu bayramda aklimiz, fikrimiz, gönlümüz hep deprem bölgesinde oldu. Oradaki kardeslerimizin acilarini dindirebilmek için bir nebze de olsa o hüzünlerine ortak olabilmek içi devletimiz, 85 milyon vatandasimiz ilk andan itibaren afet bölgesinde kardeslerimizle beraberdik. Tek yürek, tek yumruk olduk. Orada acilar dinene kadar da içimiz rahat etmeyecek. Elimizi de gönlümüzü de deprem bölgesinden çekmeyecegiz. Tekrar hayatini kaybeden tüm kardeslerimize Allah'tan rahmet diliyorum. Yakinlarina bas sagligi diliyorum.
Deprem bölgesinde nüfusumuzun, topraklarimizin yüzde 70'i deprem bölgesi ki, derecesine baktigimizda deprem riski altindaki bölgelerde yasayan bir ülkeyiz. Nüfusumuzun yüzde 70'ten fazlasi deprem bölgelerinde yasiyor. Bugüne kadar baktiginizda, yasadigimiz depremler sebebiyle 130 bin canimizi, kardesimizi bu depremlerde yitirdik. Biz ayni acilari bir daha yasamak istemiyoruz. Emin olun o kadar zor ki. Göreve geldigimiz andan itibaren nerede bir afet olsa hep vatandasimizin yaninda olduk. Elazig'da bir deprem oldu oradaydik, 2 saat sonra gittik ilgili bakan arkadaslarimizla, kurumlarimizla birlikte. Hizli bir sekilde vatandaslarimizin yaralarini sarmak için mücadele verdik.
Deprem riskini bertaraf etmis durumda degiliz. Istanbul'umuzun öyle sokaklari var ki Allah göstermesin, herhangi bir yanginda, herhangi bir afette o sokaklara yardim götürmek bile sorun olacak. Tek aracin girip çikabildigi, belki itfaiye aracinin bile girerken zorlandigi sokaklarimiz var. Yesil alan eksiklerimiz var, trafik sorunu var. Trafik sorununa baktigimizda aslinda yerlesimin bir yerde yogunlasmasindan kaynakli.
Yesil alan yetersizligi, yol yetersizligi, trafik, otopark probleminden dolayi biz Istanbul'umuzu detayli bir sekilde inceledik. Istanbul'da 1,5 milyon riskli konutun oldugu tespitini yaptik. Bir kismi acil öncelikli dönüstürülmesi gerekenler. Bir kismi yeterli mühendislik hizmeti almamis, bir kismi zemin sivilasmasi sebebiyle riskli, dolgu alanina yapilmis. 1,5 milyon riskli konutu biz sehrin iki yakasinda olmak üzere '100 yilin dönüsümü' dedigimiz tarihi bir dönüsümü bugün baslattik.
Bu çerçevede 500 bini Anadolu Yakasi'nda, 500 bini Avrupa Yakasi'nda rezerv konutlar üretecegiz. Rezerv konutlar derken, Istanbul'a ilave nüfus getirmeden bizim bos herhangi bir yapilasma olmamis alanlara belli uydu kentler kuracagiz. Bu uydu kentler nedir? Mesela, Atasehir'de biliyorsunuz bir uydu kentimiz var. Karsiya gittiginizde Halkali'da, Basaksehir'de, Bahçesehir'de, Ankara'ya gittiginizde, Eryaman'da, Elvankent'te uydu kentler var. Orada 8-10 bin konutlu, altyapisi olan, sosyal donati olan, vatandasimizin her türlü ihtiyacini giderebilecek kompakt kent.
Bu uydu kentleri Anadolu ve Avrupa yakasinda belli losyonlarda insasini gerçeklestirecegiz. 1 milyon konutumuzu bu rezerv alanlara yapacagiz. Kalan konutlari da vatandaslarimizin talepleri dogrultusunda yerinde dönüsüm yapacagiz. Hem rezervde konut üretecegiz hem de yerinde dönüsüm yapacagiz.
Kampanyamizin adi 'Yarisi Bizden.' 26 Nisan'da e-Devlet üzerinden bütün mülkiyet sahibi vatandaslarimiz basvurabilecekler. 29 Mayis tarihine kadar. Bu basvuru çerçevesinde biz bakanligimizin ekipleri ön incelemeye gidecekler, bir rapor tutacaklar. bin konutluk yerinde dönüsüme baslatiyoruz bugün. Rezervde 100 bin konutluk rezervin 2041 konutun temelini attik. 4 bin konutu da teslim ettik bugün. 10,5 milyar liralik 6500 konutluk bir kentsel dönüsüm insasi ve teslimi yapilmistir bugün.
Diyecegiz ki vatandasimiza, evet sizin binanizin tespitini yaptik. Binanin 3'te iki çogunlugu dönüsüme girmek istiyor, rezerv alandan veya yerinden hangisini istiyorsaniz bize basvuru yapacaksiniz. Öncelikle yerindekine odaklanacagiz, ön görüsme, ön protokoller yapacagiz. Dönüsüme girecek konutlarimiz 200 bini asarsa kura çekecegiz. Vatandaslarimiz da o görüsmede yerinde istiyorlarsa yerinde, yerindeki degerini düsecegiz, kalan bir tutar varsa onun da yarisini devletimiz karsilayacak, eger bir tutar varsa da onu da ister 10 yilda TÜFE'ye endeksli veya memur maas katsayisi, hangisi düsükse onu alacagiz. Isterse 0,79 vade farkiyla 10 yila kadar sabit kredi kullanip vatandasimiz borcunu ödeyebilecek.
2+1 konutlarimizin maliyetinin 1,5 milyon oldugunu görüyoruz. Maliyetinin yarisini, yani 750 bin lirasini devletimiz karsilayacak, vatandasimiz burada 75 bin lira pesin ödeyecek, kalan tutarini baslangiç taksiti 5625 liradan 10 yil vadede ödeyebilecek. 3+1 konutlarimiz maliyeti 1 milyon 800 bin lira. Yarisini, 900 bin lirasini devletimiz karsiliyor. 900 bin lirayi da vatandasimiz yine 10 yilda ödediginde 6 bin 750 lira baslangiç taksitiyle bu dönüsüme dahil olabilecek.
Vatandasimiz buraya girdi, kuramizi çektik, anlastik. Bir sözlesme yapacagiz. Evinizi en geç 2 yil içerisinde size teslim edecegiz diyecegiz. 1 yilda bitenler, 16 ayda bitenler olacak. 2 yil içinde biz vatandaslarimiza 10 bin 500 lira tasinma yardimi yapacagiz. Aylik da 5 bin 250 lira taksitle kira yardimi yapacagiz.
Onu da artik 6 ayda bir bakiyoruz, artis söz konusuysa biz de vatandasimiza desteklerimizi artirarak devam ediyoruz. Gönüllü yapmak zorundayiz. Insanlari evinden barkindan zorla alikoyamayiz. Dolayisiyla gönüllü ve yerinde dönüsüm bu noktada önemli. Yikimla ilgili aslinda oradaki oturan herhangi kardesimiz binanin risk durumuna iliskin analiz isteyebilir. Bina ilgili bakanligimizin yetkilendirdigi kuruluslarca gelip incelenir, eger bina riskliyse de o bina en geç 1 ay içerisinde yikimi gerçeklestirilir. Bu binanin risk analizini ve raporunu yapmak kaydiyla.
Biz ön inceleme yapacagiz. Orada 3'te 2 çogunluk ciddi bir çogunluk. O çogunlugun daha bir altinda hocalarimizla, bilim insanlarimizla çalisiyoruz. Bu kampanya dahilinde basvuru yapan vatandasimizin binasini inceleyecegiz, ön etüdünü yapacagiz. En geç 6 ay içinde bu sartlarda dönüsmek istiyorsaniz 3'te 2 çogunlukla bize gelin diyecegiz. Biz bu açiklamis oldugumuz kampanyasini TOKI Baskanligimizla yapacagiz. Gerekirse tek tek apartman yapacagiz.
200 bin yerinde yapilacak konutla ilgili her daire basina 750 bin lira diyoruz ama iste o geri kalan tutarin ödeme sekli, TÜFE'ye endeksli veya memur maas artis katsayisi endeksli olmasi aslinda yüzde 50'nin de üzerinde bir destek.
Istanbul'un silüeti de degisecek, insanlarimizin talepleri dogrultusundaki ihtiyaçlar giderilecek, çocuklarimiza yeni yesil alanlar kazandirilacak. Bu gerçekten 100 yilin dönüsümü diyecegimiz, Istanbul'umuzu, kültürüyle, sanatiyla, o kadim degerleriyle, miraslariyla insallah gelecege tasiyacagimiz bir proje olacak.
Ilk defa ev sahibi olacak vatandaslarimiz için zaten sosyal konut yapiyoruz, onlari yapmaya devam edecegiz. Su an 1 milyon 200 bin rakamina geldik. En son Cumhuriyet Tarihi'nin En Büyük Sosyal Konut Projesi'ne 5 milyon basvuru oldu. Basvurular çerçevesinde talebe göre yeni sosyal konutlarimizi da yapmaya devam edecegiz.
Talep dogrultusunda arzi artirirsaniz dengelersiniz. TOKI burada o kadar önemli. Sosyal konut üretiyoruz hem deprem riskini bertaraf etmek için hem de vatandaslarimizin ev almasi için. Bir taraftan da aslinda piyasayi dengeliyoruz. Niye 250 bin çiktik? Aslinda 250 bin çikarak piyasadaki talebi karsilamak üzere. Ilk evini alacaklara kredi imkani tanidik, dolayisiyla bunlarin hepsi arzi artirmaya yönelik çalismalar.
Kira konusunda bir düzenleme daha yaptik. Yüzde 25 artis siniri 2023'ün 7'nci ayina kadar geçerli, insallah 7'nci aydan sonra onu uzatacagiz. Piyasa sartlarinin üzerinde bir ortalama söz konusuysa vatandasimizi koruyacagiz. BU geçici bir süreç, tüm dünya bunu yasamis.
Istanbul'un güvenligi, deprem riskini bertaraf edilmesi ülkemiz adina önemli. Burada Istanbul'dan baslayacagiz sonra da ülkemizin 81 iline bu projeyi yayacagiz."