Türkiye'nin yeni 5. Nesil savaş uçağı KAAN ile ABD'nin F-35'ten daha önemsediği, hiçbir ülkeye satılmasını istemediği F-22 Raptor karşılaştırıldı. Analizde KAAN ve F-22'nin teknik özellikleri öne çıkarılarak Türkiye'nin yerli motor ile daha da güçleneceğine vurgu yapıldı.
Muhabir: Murat Makas
Dünyada 5. Nesil savas uçaklarinda ABD, Rusya ve Çin rekabeti öne çikiyor. Avrupa ise uluslararasi projelerde Rafale ve Eurofighter Typhoon savas uçaklarini sergilerken 5 ile 6. Nesil savas uçaklarini tartismaya basladi. Türkiye yüksek teknolojiye sahip savas uçaklari, uzaktan kumandali ve otonom sistemler, silahlar ile gerekli sensör ve sistemleri gelistirip entegre edebilen savunma yetenegiyle uluslararasi pazarda dikkat çekiyor. IHA/SIHA’lardan sonra son olarak 5. Nesil KAAN’in uçusu sürpriz bir çikis oldu.
S-400 alimi sebep gösterilerek F-35 programindan çikarilan Türkiye, insansiz savas uçagi Bayraktar KIZILELMA ve 5. Nesil savas uçagi KAAN testleriyle ABD’nin beklemedigi hamlelere imza atti. Alternatif Havacilik Dergisi Hush-Kit, ABD’nin hiçbir ülkede boy göstermesini istemedigi F-22 Raptor’lari gündemine alarak KAAN ile karsilastirdi. Analizde iki savas uçagiyla ilgili su ifadeler yer aldi:
Uçaklarin sürdürülebilir dönüs hizi, anlik dönüs hizi, maksimum hiz, hava üstünlügü gibi özellikleri ön plana çikarilarak analiz kaleme alindi. Düsman bölgesinde menzil (WVR) savasi veya hayatta kalmak için asiri manevralara ihtiyaç duyulabilmesi sonrasinda füze saldirisi bir uçak için önemlidir. Örnegin F-22'nin hem WVR hem de görsel menzil ötesi (BVR) gibi özellikleriyle sahada üstün basari amaçlaniyor. Sonuç olarak hem uzun menzilli, güçlü sensörlere, olaganüstü manevra kabiliyetine hem de uzun ve uzun menzilli saldirilarin bir karisimina sahip olmasi gerekiyor. Kisa menzilli füze sistemleri ve bir silah da gerekiyor. Bütün bunlar bir LO platformunda gerekli mi? Eger birincil rol kendi topraklari üzerinde hava savunmasi ve baskalarinin saldirilarini caydirmaksa belki de hayir. Ama ABD gibi küresel hava hakimiyeti pesindeyseniz bunlar gerekli olacaktir.
Tabloda F-22 ve KAAN'a iliskin bazi kritik veriler yer aliyor:
Uçaga daha fazla sistem entegre edildiginden gelistirme sirasinda agirlikta bir artis olmasi muhtemeldir. Tarih göz önüne alindiginda, Türkiye'nin uçak için ABD motoru yerine yerel olarak üretilmis bir motora ihtiyaç duyuyor ve bunun sonucunda itme, konfigürasyon agirliginda degisiklik meydana gelebilir.
Tirmanma hizi Özgül Asiri Güç tarafindan belirlenir, aksi takdirde (Itme-Sürükleme)/Agirlik olarak ifade edilir ve F-22'nin KAAN'a göre itme-agirlik avantajina sahip oldugunu görebiliriz. Bu da ilk tirmanma oraninin F-22 için daha yüksek olacagini düsündürür. KAAN'in F-22'den daha uzun bir uçak gövdesi var, bu da onun daha düsük dalga direncine sahip olabilecegini ve transonik ve süpersonik uçustaki itme dezavantajini en azindan kismen telafi edebilecegini gösteriyor.
Sürdürülebilir dönüs hizi (STR), yükseklik veya hiz kaybi olmadan ulasilabilecek maksimum dönüs hizidir. Dönen uçagin sürüklemesinin mevcut maksimum itme kuvvetine esit oldugu bir durumu temsil eder. Bu, uçagin uçus zarfina göre degisir. Zarfin büyük bir kisminda, uçak mevcut kaldirma ve itme gücü ile degil, esasen pilot sinirlamalari nedeniyle ortaya çikan yaklasik 9 G'lik yapisal G siniri ile sinirli olacaktir.
STR, itme kuvvetinin artmasiyla artar ve sürtünmenin artmasiyla azalir; bunun üç temel bileseni vardir: Sekil ve yüzey alanina bagli olan Sifir Kaldirma Sürtünmesi, Cd0; Mach sayisina, alan dagilimina ve kaldirma kuvvetine bagli olan dalga direnci; ve kaldirma katsayisina ve en boy oranina bagli olan indüklenen sürükleme. F-22, KAAN'a göre daha kisa bir gövdeye ve daha düsük en boy oranina sahip bir kanata sahiptir; bu, Cd0'i, dalga direncini ve indüklenen sürüklemeyi artirabilir, ancak ayni zamanda daha yüksek bir itme-agirlik oranina ve daha büyük kanat alanina sahiptir. Genel olarak STR performansinda çok az bir fark olmasini beklerdim.
Anlik dönüs hizi (ITR), uçagin tam itis gücündeyken maksimum kaldirma katsayisina çekildigi zaman elde edilen dönüs hizidir. F-22'nin KAAN'dan daha yüksek bir ITR vermesi bekleniyor ancak Türkiye yerli motora kavustugu zaman maksimum hiz ve dönüs alaninda degisiklik olabilir. Uçagin daha uzun gövdesinin nedeni daha fazla silah tasima kapasitesi olusturmak olabilir.