Dünya

F-35'leri tahtından edecek 'hayalet'! ABD'de yeni krizi tetikliyor

ABD'li bir yetkili F-35'lerin teknik hatalarını hatırlatarak envanterde daha fazla geliştirilmiş çok amaçlı saldırı uçağı F-15 EX Eagle'nin olması gerektiğini söyledi.

F-35'leri tahtından edecek 'hayalet'! ABD'de yeni krizi tetikliyor
KAYNAK:
|
GİRİŞ:
19.02.2024
saat ikonu 10:19
|
GÜNCELLEME:
19.02.2024
saat ikonu 10:19

Derleyen: Murat Makas

F-35’ler teknik hatalari ve kazalariyla gündemden düsmüyor. ABD Ulusal Muhafiz Komutani Korgeneral Michael A. Loh, ABD’de F-35 savas uçaklariyla ilgili yeni bir tartismanin kapisini açti.

2021’de Ingilizlere ait bir F-35 B'nin HMS Queen Elizabeth'ten kalkarken Akdeniz'de düstügü bildirilmisti. 2022 yilinda Güney Çin Denizi’nde bir F-35 C Stealth savas uçagi düsmüstü. 2020’de de ABD’ye bir F-35 Florida'daki Eglin Hava Kuvvetleri Üssü'ne inerken kaza geçirmisti.

Çok yönlü savas uçagi üretildigi günden bu zamana kadar birçok kez ortak operasyonel ve gelisimsel testlerden geçti. ABD Hava Kuvvetleri Birligi'nin Harp Sempozyumu'nda yakin zamanda düzenlenen bir etkinlikte Korgeneral Michael A. Loh, üretim hatalari ve testlerde kaynaklanan sorunlari hatirlatarak gözleri F-15 EX Eagle II savas uçagina çevirdi.

F-35'leri tahtindan edecek 'hayalet'! ABD'de yeni krizi tetikleyecek - 1. Resim

ÇIN DETAYI

Michael A. Loh gazetecilere F-15 EX Eagle için ''vatanimiz için bir savunma araci oldugu kadar, gücü yansitmanin da bir yoludur. Savas kabiliyeti daha iyidir. F-15 EX'teki benzersiz isletim sistemimiz, gerekli sensörleri, silahlari ve diger muharebe malzemelerini kolaylikla kullanmamiza olanak sagliyor. Operasyonel Uçus Programina [OFP] müdahale etmeden bu sistemi hizli bir sekilde güncelleyebiliyoruz . Bu esneklik modern savasta büyük bir avantajdir'' dedi. Ayrica Michael A. Loh, F-15 EX'in JASSM-ER'ler gibi gelismis uzun mesafe silahlarini ve uzun menzilli füzeleri kullanma becerisinin de altini çizdi. Yerlesik yakit depolari sayesinde uzun süreli görevleri yerine getirebilen uçak, gelecekteki çatismalarda hava üstünlügü potansiyeli sagliyor. Loh, bunun Çin ile herhangi bir olasi çatismada önemli olabilecegini ima etti.

DAHA FAZLA F-15EX IÇIN BASKI YAPACAKLAR

Loh, Hava Muhafizlarinin envanterinde daha fazla F-15 EX jetinin bulunmasini savunuyor. 2023 Mali Yili bütçesinde planlanan jet sayisi 144'ten sadece 80'e düstügünde Loh, daha fazla F-15 EX için baski yapmaya devam edecegini açikça belirtti.

Artik envanterinde daha fazla F-35 bulunduran ABD Hava Ulusal Muhafizlari’ndan bilgi alan bir askeri analist, ''Asil hedef, giderek yaslanan ve bakimi pahali hale gelen mevcut F-15'lerimize bir yükseltme sunmaktir. Tamamen yeni bir uçagi sistemimize kazandirmaktansa ayni jetin daha üstün bir versiyonunu getirmek daha mantikli görünüyor'' dedi.

F-35'leri tahtindan edecek 'hayalet'! ABD'de yeni krizi tetikleyecek - 2. Resim

Bir çok analist, filoda bir gizli savas uçaginin gerekliligini vurgularken F-15 EX'in destekçileri, rollerinin F-35'e atananlardan farkli oldugunu ve dolayisiyla teknik olarak yetisebilecegini söylüyor.

Geçtigimiz günlerde F-15 EX savas uçagi füze testini basariyla tamamladi. F-15 EX’in F-16 Fighting Falcon, F-35 ve F-22 Raptor gibi modellerden daha fazla havadan havaya füze tasidigi belirtiliyor. F-15 EX'in beklenen operasyonel ömrünün 20.000 saat oldugu vurgulaniyor. F-35'in 8.000 saatiyle karsilastirilirsa Hava Kuvvetlerinin yalnizca bir F-15 EX'in çalisma saatine esit olmasi için üç F-35A'ya ihtiyaç duyacagi açikça ortaya çikiyor.

F-35'LER KADAR BASARILI

ABD’de  çogu askeri gözlemci ve ANG yetkilisi, özellikle de savas etkinligini artirmak için F-15 EX'in en iyi seçenek olduguna inaniyor. Iki yillik testlerin ardindan jet, ates gücü ve hassasiyet performansi gibi alanlarda beklentileri asti. F-15 EX'in bombalama operasyonlarinin F-35 kadar basarili oldugu ortaya çikti.

F-15 EX Eagle II'nin fiyat etiketinin 90 milyon dolar gibi dudak uçuklatan bir rakam oldugu söyleniyor. Geçen Ekim ayinda, bir Hava Kuvvetleri sözcüsü F-15 EX programinin maliyet yapisinda bazi degisiklikler oldugunu açiklamisti. Onlara göre F-15 EX'in maliyeti ikinci partide 90 milyon dolardan baslayacak, üçüncü partide 97 milyon dolara çikacak, dördüncü partide ise 94 milyon dolara düsecek. Ancak F-15 EX Eagle II savas uçaginin fiyatinin ikinci partiden üçüncü partiye yükseleceginin açiklanmasinin ardindan havacilik devi Boeing, artan bu maliyetleri yönetmenin yollarini aramaya basladi. Ekipleri, “uçus maliyetini” (uçmaya hazir oldugunda her jetin maliyeti) 80 milyon dolarin altinda tutabileceklerine inaniyor.

F-35'leri tahtindan edecek 'hayalet'! ABD'de yeni krizi tetikleyecek - 3. Resim

F-15 EX, F-22 sayisinin yetersiz olmasi ve F-35'teki gecikmeler nedeniyle yaslanan F-15C/D filosunun yeniden sermayelendirilmesi amaciyla 2018 yilinda ABD Savunma Bakanligi'nin Maliyet Degerlendirmesi ve Program Degerlendirmesi (OSD CAPE) çalismasiyla baslamistir.

GELISMIS 4. NESIL

Besinci nesil F-22 ve F-35 ile karsilastirildiginda 2028 yilina kadar modern hava savunmalarina karsi ayakta kalmasi beklenmese de F-15EX, yurt ve hava üs savunmasi yapabilir, sinirli hava savunmalarina karsi uçusa yasak bölgeleri uygulayabilir ve konuslandirilabilir. ön cephedeki gizli savasçilari desteklemek için büyük boy silahlar tasiyabilir. F-15 EX, F-15 Advanced Eagle uçak ailesinin bir çesididir.

F-35'leri tahtindan edecek 'hayalet'! ABD'de yeni krizi tetikleyecek - 4. Resim

F-15EX ve eski F-15’ler arasindaki en önemli fark, Açik Görev Sistemleri (OMS) mimarisinde yatmaktadir. OMS mimarisi, yeni nesil uçak teknolojilerinin hizli bir sekilde entegrasyonunu saglamaktadir. F-15 EX ayrica kablosuz uçus kontrolleri, yeni bir elektronik savas sistemi, gelismis kokpit sistemi ve eski F-15’lerde bulunan görev sistemleri ile yazilimin en yeni versiyonlarina sahip olacak.

2200 km’yi asan harekat yariçapi sayesinde oldukça uzak mesafelerde ki hedeflere harekat düzenleme kapasitesine sahip olacak F-15 EX, APG-82V1 AESA radar ile çok daha keskin gözlere sahip olacak. Güçlendirilmis motorlari ile ses hizindan 2,5 kat daha fazla hiza ulasabilen yeni nesil F-15’lerin, ayni zamanda 13 ton silah tasima kapasitesi bulunuyor. F-15 EX’te bakim ve idame masraflari düsürülürken, gövde ömürlerinin ise 20 bin saate çikarildigi paylasilan bilgiler arasinda.

Genel özellikleri

Mürettebat: 1 veya 2 (pilot ve silah sistemleri sorumlusu )
Uzunluk: 63 ft 9,6 inç (19,446 m)
Kanat açikligi: 42 ft 9,6 inç (13,045 m)
Yükseklik: 18 ft 6 inç (5,64 m)
Kanat alani: 608 ft2 (56,5 m2 )
Kanat profili : kök: NACA 64A006.6 ; ipucu: NACA 64A203 [69]
Bos agirlik: 34.600 lb (15.694 kg)
Maksimum kalkis agirligi: 81.000 lb (36.741 kg)
Güç ünitesi: 2 × General Electric F110-GE-129 art yakicili turbofan , her biri kuru olarak 17.155 lbf (76.31 kN) itme kuvveti, art yakici ile 29.500 lbf (131 kN)

Maksimum hiz: 1.434 kn (1.650 mph, 2.656 km/h) / Yüksek rakimda Mach 2,5+
Alçak irtifada 782 kn (900 mph; 1.448 km/h) / M1,2
Savas menzili: 687 deniz mili (791 mil, 1.272 km)
Feribot menzili: Uyumlu yakit depolari ve üç harici yakit deposuyla 2.100 nmi (2.400 mi, 3.900 km)
Servis tavani: 60.000 ft (18.000 m)
g sinirlari: + 9
Tirmanma hizi: 50.000 ft/dak (250 m/s) +
Itme/agirlik : 0,93

Silahlanma

Toplar: 1 × 20 mm (0,787 inç) M61A1 Vulcan 6 namlulu Gatling topu , 500 mermi M-56 veya PGU-28 mühimmati
Sabit noktalar: 4 kanat dikmesi, gövde dikmesi, 29.500 lb (13.400 kg) harici yakit ve mühimmat kapasiteli 23 donanim noktali CFT'lerdeki bomba raflari

Füzeler

Havadan havaya füzeler : 12 sabit nokta
AIM-9 Yan Sarma Makinesi
AIM-120 AMRAAM
AIM-260 JATM (Entegre edilecek)

Havadan karaya füzeler :

AGM-158 JASSM
AGM-88 ZARAR
AGM-183 ARRW

Bombalar:

GBU-31 veya GBU-38 JDAM
GBU-39 Küçük Çapli Bomba

Aviyonik

Radar : Raytheon AN/APG-82(V)1 AESA radari

Hedefleme bölmeleri : Martin Marietta AN/AAS-13/14 LANTIRN veya Lockheed Martin AN/AAQ-33 Sniper XR bölmesi
Lockheed Martin AN/ASG-34(V)1 Legion IRST bölmesi

Karsi önlemler: BAE Systems AN/ALQ-250 Eagle Pasif Aktif Uyari Hayatta Kalma Sistemi (EPAWSS) - kombine elektronik harp / elektronik karsi tedbir sistemi

BAE Systems AN/ALE-47 Havadan Karsi Tedbir Dagitici Sistemi

ETİKETLER
#Dünya
YorumYORUM YAZ
Uyarı
Küfür, hakaret, bir grup, ırk ya da kişiyi aşağılayan imalar içeren, inançlara saldıran yorumlar onaylanmamaktır. Türkçe imla kurallarına dikkat edilmeyen, büyük harflerle yazılan metinler dikkate alınmamaktadır.