Çin'in ABD'ye uyguladığı tarife misillemesi, küresel piyasalarda büyük bir etkiye neden oldu. Borsalarda panik satışları hız kazandı, yalnızca Wall Street'te iki gün içinde 6 trilyon dolarlık değer buharlaştı. Avrupa ise Asya kaynaklı ucuz ürün dalgasına karşı tedbir peşinde. Uzmanlar, iki süper gücün ekonomik bilek güreşinin tüm dünyayı sarsabileceği uyarısında bulunuyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın sert gümrük tarifeleri küresel ticaret sistemini karıştırdı. Washington yönetimi, ticaret açığı verdiği ülkelere yönelik agresif vergi artışlarını duyururken, Çin’den misilleme gecikmedi.
Trump yönetimi, başta Çin olmak üzere Avrupa Birliği ve Vietnam gibi büyük ticaret ortaklarına ek vergiler getirdi. Avrupa Birliği’nden ithal edilen ürünlere %20, Çin mallarına %34 ve Vietnam ürünlerine ise %46 oranında ek gümrük vergisi uygulanacağı açıklandı. Bu hamleye Çin’den sert bir cevap geldi. Pekin, ABD ürünlerine aynı oranda yani %34 ek vergi uygulayacağını ilan etti. Bununla da kalmayan Çin, stratejik öneme sahip nadir elementlerin ihracatına sınırlama getirdi ve bazı Amerikan şirketlerine yönelik yaptırımları devreye soktu.
Çin’in karşı hamleleri, özellikle Çin pazarına bağımlı Amerikan şirketlerini ciddi biçimde sarstı. Uzmanlar, Çin'in uyguladığı ek tarifelerin Trump yönetimini "kalbinden vurduğunu" belirtirken, Pekin’in alternatif pazarlardan gıda ve diğer ihtiyaçlarını karşılama konusunda hazırlıklı göründüğünü ifade etti.
Küresel ekonominin derin bağlarla birbirine bağlı olduğuna dikkat çeken ekonomistler, ABD ve Çin gibi iki dev ekonominin çatışmasının dünya ticaretine ciddi zararlar vereceği uyarısında bulundu.
Çin, şubat ayında ABD'den ithal edilen kömür ve doğal gaz için %15, tarım makineleri için ise %10 ek vergi uygulamaya başlamıştı. Ayrıca 18 Mart’a kadar, domuz eti, tavuk, soya fasulyesi ve diğer tarım ürünleri dahil olmak üzere toplam 21 milyar dolarlık Amerikan ürününe %10 ila %15 arasında değişen tarifeler getirdi.
Çin’in misillemesi Wall Street’i fena sarstı. Zaten son dönemde zayıf seyreden ABD borsalarında satışlar hız kazandı. Dow Jones endeksi kapanışta 2.200 puandan fazla değer kaybederek %5,5 düşüşle 38.314,86 puana geriledi. S&P 500 %5,97 düşüşle 5.074,08 puana, Nasdaq ise %5,82’lik kayıpla 15.587,79 puana indi.
Haftalık bazda endekslerdeki kayıp Dow Jones için %7,9, S&P 500 için %9,1 ve Nasdaq için %10’u buldu. Son iki günde yaşanan sert düşüşler, piyasalardan 6 trilyon doların üzerinde değerin silinmesine neden olurken, Trump’ın görev süresi boyunca toplam kayıp 10 trilyon dolara yaklaştı.
Öte yandan ABD pazarında artan engellerle karşılaşan Çinli üreticilerin yönünü Avrupa’ya çevireceği beklentisi Avrupa Birliği’ni alarma geçirdi. Avrupa pazarlarının ucuz Asya mallarıyla dolmasını önlemek isteyen AB yetkilileri, ithalat denetimlerini sıkılaştırmaya hazırlanıyor.
Brüksel, özellikle Çin ve Vietnam'dan gelecek ithalat artışına karşı çeşitli önleyici tedbirler geliştirme sürecinde. Avrupa’nın bu yeni ticaret dalgasına nasıl karşılık vereceği, önümüzdeki dönemde küresel ticaret dengelerini önemli ölçüde şekillendirecek.